Ιταλικό σάντουιτς focaccia panino με μορταδέλα, μπουράτα και πέστο φιστίκι, το πιο «dolce vita» σάντουιτς που μπορείς να φτιάξεις σπίτι!
Ελάτε, “τρώμε” και συνάμα ανακαλύπτουμε τη γαστρονομική κουλτούρα πίσω από την πιο αυθεντική street food εμπειρία της Ιταλίας.
Αν ξεκινήσω να μιλώ για τα συναισθήματά μου όσα αφορά την Ιταλική γαστρονομία δεν θα καταφέρω να βάλω τελεία.
Αναφέρω μόνο λίγες λέξεις για τον τρόπο που προσφέρουν στον ταξιδιώτη τη γαστρονομική τους κουλτούρα, οι ίδιοι.
Επιμονή, προσήλωση, ποιότητα και αγάπη για στον ατελείωτο θρίαμβο της Ιταλικής κουζίνας.
Η κουζίνα που έχει κατακτήσει την καρδιά όλων μας, μια “γλώσσα” από μόνη της — απλή, ειλικρινής, γεμάτη πάθος.
Κάθε πιάτο αφηγείται μια ιστορία τόπου και ανθρώπων.
Κι έτσι, κάθε ταξίδι στην Ιταλία γίνεται τελικά ένα ταξίδι μέσα από γεύσεις που σου συστήνουν την Ιταλία.
Γι’ αυτό πάω να κάνω focus στη συνταγή για το ιταλικό σάντουιτς πανίνο με φοκάτσια, μορταδέλα, μπουράτα και πέστο φιστίκι.
Ένα σάντουιτς που έχει κατακτήσει, και δίκαια, το ενδιαφέρον όλου του κόσμου!
Μιλάνο, δεκαετία τέλη 70′- αρχές ’80 το panino θα γίνει σύμβολο της νεανικής κουλτούρας των μπαρ στην πιο υποσχόμενη πόλη του Ιταλικού Βορρά.
Ήταν η νέα αστική συνήθεια των νεαρών Ιταλών, ένα σύμβολο ελευθερίας και casual γεύσης.
Στα bar paninoteca του Μιλάνου απολάμβαναν μικρά, σάντουιτς με ιταλικά αλλαντικά και τυριά.
Έτσι γεννήθηκε η κουλτούρα του panino italiano. Λιτή αλλά γεμάτη χαρακτήρα και απόλυτα γευστική.
Φαγητό του “δρόμου” και της καθημερινής απόλαυσης.
Ωστόσο οι στιλάτοι Ιταλοί το προσεγγίζουν συχνά με κομψότητα, συνοδεύοντάς με ένα ποτήρι prosecco.
Σαφώς ένα panino έχει πολλές εκδοχές, πάντα με ιταλικής παραγωγής προϊόντα, και μάλιστα τοπικά.
Η δική μου εκδοχή και αυτή που αγαπώ πολύ;
Φοκάτσια, μορταδέλα, μπουράτα, λιαστή ντομάτα και έναν τέλειο συνδυασμό από ρόκα και φυστίκι, σε πέστο!
Ένα γευστικό ταξίδι από τη Λιγουρία μέχρι τη Σικελία!
📌Δες την συνταγή το ιταλικό σάντουιτς με φοκάτσια και διάβασε όλες τις λεπτομέρειες για να το φτιάξεις
Focaccia panino, Ιταλικό σάντουιτς με μορταδέλα, μπουράτα και πέστο φυστίκι
Εκτυπώση ΣυνταγήςΥλικά
Για τη focaccia
- 500 γρ. αλεύρι δυνατό , (τύπου 0 ή 00)
- 15 γρ. φρέσκια, νωπή μαγιά , ή 8 γρ. ξηρή μαγιά
- 350–375 γρ. νερό
- 1 κ.γ. ζάχαρη
- 50 γρ. ελαιόλαδο , και επιπλέον για το ταψί και το τελείωμα
- Αλάτι
- Θαλασσινό αλάτι, για το πασπάλισμα
- Δενδρολίβανο, προαιρετικά
Για το πέστο
- 20 φρέσκα φύλλα βασιλικού, καλά στεγνωμένα
- 20 γρ. τρυφερή ρόκα, καλά στεγνωμένη
- 3 κ.σ. φιστίκι Αιγίνης, ελαφρώς καβουρδισμένο
- 30 γρ. τριμμένη παρμεζάνα
- 1 μικρή σκελίδα σκόρδο
- 60-70 γρ. ελαιόλαδο
- 1 κ.γ. βαλσαμικό ξύδι
- Φρεσκοτριμμένο πιπέρι
- Αλάτι
Για το σάντουιτς
- 6 κομμάτια φοκάτσια
- 3 μπουράτες
- 30 πολύ λεπτές φέτες μορταδέλα
- 12 λιαστές ντομάτες, καλής ποιότητας
- Λίγα φύλλα ρόκας
- Ελαιόλαδο
Διαδικασία
Η focaccia
- Σε ένα μπολ διαλύουμε τη μαγιά στο χλιαρό νερό μαζί με τη ζάχαρη και την αφήνουμε 15’ να ενεργοποιηθεί.
- Προσθέτουμε το αλεύρι και το αλάτι, περίπου 2 ½ κ.γ. και αρχίζουμε να ζυμώνουμε. Θέλουμε μια ζύμη ελαφρώς κολλώδη.
- Ρίχνουμε σταδιακά το ελαιόλαδο και συνεχίζουμε το ζύμωμα μέχρι να ενσωματωθεί καλά.
- Τοποθετούμε τη ζύμη σε λαδωμένο μπολ με καπάκι, στο ψυγείο μέχρι 24 ώρες.
- Την επομένη τη βγάζουμε από το ψυγείο, ζυμώνουμε ελαφρά, μέσα στο μπολ.
- Αφήνουμε να φουσκώσει σκεπασμένη, εκτός ψυγείου, για 1–2 ώρες περίπου.
- Ετοιμάζουμε ένα ταψί 32 εκ. περίπου, το οποίο λαδώνουμε πολύ καλά
- Αναποδογυρίζουμε και απλώνουμε τη ζύμη, στο ταψί, με απαλές κινήσεις για να κρατήσει τον αέρα της κάνοντας τα χαρακτηριστικά λακκάκια με βυθίζοντας τα δάχτυλα μας.
- Σκεπάζουμε ξανά και αφήνουμε να ξεκουραστεί ακόμη 30’.
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 220 °C.
- Πριν το ψήσιμο, ραντίζουμε γενναιόδωρα με ελαιόλαδο, με ένα ψεκαστήρι ή τα χέρια μας ραντίζουμε με νερό και τέλος πασπαλίζουμε θαλασσινό αλάτι, και δενδρολίβανο αν το χρησιμοποιούμε.
- Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 220–240 °C για περίπου 30' μέχρι να ροδίσει, να γυαλίσει και να κάνει όμορφες φουσκάλες στην επιφάνεια.
- Μόλις τη βγάλουμε, την περνάμε αμέσως με λίγο ακόμη ελαιόλαδο και την αφήνουμε να κρυώσει καλά.
Το πέστο
- Στο μπλέντερ πολτοποιούμε όλα τα υλικά για το πέστο, δοκιμάζουμε και διορθώνουμε αν χρειαστεί τη γεύση με αλάτι ή ξύδι.
Το σάντουιτς
- Κόβουμε την φοκάτσια δημιουργώντας 6 ψωμάκια για σάντουιτς.
- Λαδώνουμε την ψίχα τους και τα φρυγανίζουμε για λίγα λεπτά.
- Απλώνουμε σε κάθε βάση πέστο, μορταδέλα, λιαστές ντομάτες, και τη μπουράτα, την οποία «σπάμε» σε κομμάτια.
- Σερβίρουμε με το υπόλοιπο πέστο και φύλλα ρόκας.
Λεπτομέρειες που αναδεικνύουν τη συνταγή
√ Η focaccia
Ένα από τα πιο παλιά ψωμιά της Ιταλίας. Εκεί η ιστορία ξεκινά από τη Λιγουρία, συγκεκριμένα τη Γένοβα.
Εκεί όπου η λεπτή και αφράτη focaccia genovese θεωρείται σχεδόν ιερή παράδοση.
Η επιλογή μου για το συγκεκριμένο πανίνο.. η φοκάτσια, τη λατρεύω! Στο Panificio Claretta και δοκίμασα την καλύτερη!
H συνταγή για φοκάτσια είναι εύκολη, το μόνο που κάνω πάντα είναι να ωριμάσω το ζυμάρι.
Χρησιμοποιώ μαγιά νωπή και άριστης ποιότητας ελαιόλαδο.
Ετοιμάζω μια ζύμη αρκετά υγρή, όχι σφιχτή.
Ένα ποσοστό νερού γύρω στο 70–75% του αλευριού (hydration) δίνει πιο αφράτη ζύμη.
Ζυμώνω μέχρι να γίνει ελαστική και να κρατάει αέρα.
Πάντα ανακατεύω λίγο θαλασσινό αλάτι με νερό και το ψεκάζω πάνω από τη ζύμη πριν ψήσω, έτσι δημιουργώ μια λεπτή γυαλιστερή κρούστα.
Στο ψήσιμο βάζω ένα μπολάκι με νερό μέσα στο φούρνο ώστε να εξασφαλίσω την υγρασία όσο ψήνεται.
Ενώ το πιο βασικό στοιχείο είναι η καλή προθέρμανση και ψήσιμο στους 220–240°C.
Αν έχεις προζύμι φυσικής προέλευσης είναι ό,τι καλύτερο!
√ Το πέστο με φιστίκι και ρόκα
Μπορεί το πέστο να είναι τοπικό “προϊόν” της Γένοβας αλλά εδώ το φτάνω Σικελία.
Η συγκεκριμένη συνταγή με φυστίκι, παίρνει τη θέση του κουκουναριού και εμπλουτίζεται με ρόκα.
Ένα πιο βαθύ, γήινο πέστο, με πιο γλυκές και ελαφρώς βουτυράτες νότες που ταιριάζουν εκπληκτικά με τη μορταδέλα και τη μπουράτα.
Στο τέλος όμως όλο το umami έρχεται από τη λιαστή ντομάτα!
√ Η μορταδέλα
Όταν έφαγα εκείνο το panini στo All’Antico Vinaio θαύμασα τα αμέτρητα στρώματα λεπτής μορταδέλας.
Τόσο λεπτή, που πραγματικά όταν βλέπω τις φέτες μορταδέλας σε σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα νομίζω οτι είμαι σε χασάπικο.
Εν πάση περιπτώσει δεν είναι τυχαία πως οι Ιταλοί θεωρούνται η επιτομή της τελειότητας στην αλλαντοποιία.
Όσο για τη μορταδέλα-mortadella είναι από τα αρχαιότερα αλλαντικά της Ιταλίας, με ρίζες που φτάνουν ως τη Ρωμαϊκή εποχή.
Η Μπολόνια είναι η γενέτειρά της, και για να φτιάξεις αυτή τη σαντουιτσάρα σε παρακαλώ να βρεις τη σωστή μορταδέλα!
√ Η μπουράτα
Και αφού πήγαμε από τη Γένοβα, στη Μπολόνια και τη Σικελία πάμε να ολοκληρώσουμε το γευστικό ταξίδι που υποσχέθηκα!
Η μπουράτα από την Απούλια για την μοναδική, ασυναγώνιστη burrata.
Eξωτερικά μοιάζει με μοτσαρέλα, αλλά μόλις κοπεί, απελευθερώνει την “καρδιά” της , ένα μείγμα από φρέσκια κρέμα και stracciatella!
Αυτή η ακαταμάχητη υφή και γεύση ολοκληρώνει και πάει το ιταλικό σάντουιτς ένα βήμα παραπέρα!
Και αυτή θα την βρεις μαζί με τη μορταδέλα.
√ Υλικά που ταιριάζουν στην συνταγή εξίσου
- Τυριά φρέσκα & ήπια: Μπουράτα, Stracchino, Μοτσαρέλα, φρέσκια ρικότα
- Τυριά ημι-σκληρά & Ωριμασμένα: Gorgonzola, Προβολόνε, Παρμεζάνα, Πεκορίνο, Scamorza, Fontina, Taleggio
- Αλλαντικά: Prosciutto crudo, Porchetta, Σαλάμι Napoli, Σαλάμι Milano, Bresaola, Coppa, Speck, Pancetta
- Αλοιφές: πέστο κάθε είδους, tapenade ελιάς, aioli, mustard dijon, μαγιονέζα τρούφας
- Λαχανικά: λιαστές ντομάτες, φρέσκες ντομάτες, ρόκα, baby σπανάκι, μελιτζάνα, ψητές πιπεριές, κάπαρη
- Επιπλέον υλικά: καρύδια, φρέσκα μυρωδικά, βασιλικό, μαϊντανό, δεντρολίβανο, ελαιόλαδο έξτρα παρθένο, βαλσαμικό, σύκα, αχλάδι
- Ψωμιά: τσιαπάτα, χωριάτικο φρατζολάκι και καρβελάκια, μπαγκέτα, προζυμένιο
√ Vegan & Gluten Free εκδοχή
Για τη gluten free εκδοχή σε έχω εδώ με τη συνταγή για ζύμη πίτσας χωρίς γλουτένη, διαβάζεις τη συνταγή για τον τρόπο.
Για τη vegan εκδοχή αντίστοιχα προϊόντα χωρίς ζωικά ή με ψητή μελιτζάνα.
√ Λίγο πριν το σερβίρισμα
🤌Από το Βορρά μέχρι το Νότο τα panini είναι είναι τρόπος ζωής
🔸 Μιλάνο, εκεί τα panini είναι γεμάτα αλλαντικά όπως speck, prosciutto και τυριά όπως fontina ή gorgonzola
🔸Τοσκάνη, ψωμί χωρίς αλάτι το γνωστό pane toscano με finocchiona, pecorino και λιαστή ντομάτα
🔸Μπολόνια, το σερβίρουν γεμάτο μορταδέλα
🔸Φλωρεντία χρησιμοποιούν ψωμί schiacciata, αλλαντικά, τυριά, λιαστή ντομάτα και ρόκα
🔸Ρώμη, όπου συχνά περιέχει porchetta, και όχι μόνο
🔸 Στη Σικελία, με πιο μεσογειακό χαρακτήρα με υλικά όπως μελιτζάνα, κάππαρη, τόνος, panelle (στικς από αλεύρι ρεβιθιού)
🌍 Τα σάντουιτς panini σε άλλες κουζίνες
Tα σάντουιτς panini είναι καθαρά ιταλική κουλτούρα, οπότε το μόνο που πιθανώς να υπάρχει σε άλλες κουζίνες είναι η “αντιγραφή”.
🍷 Τι πίνουμε δίπλα του;
- Aperol Spritz ή Campari Soda
- Negroni
- Pale ale ή την αγαπημένη μας μπίρα
- Lambrusco
- Prosecco
Ίσως τελικά το panino είναι η πιο απλή, αλλά και η πιο πλήρης “μορφή” ιταλικής γαστρονομίας.
Ένα μικρό θαύμα ανάμεσα σε δυο φέτες ψωμί, και σίγουρα το περίφημο ιταλικό σάντουιτς που σε κάνει να λες: “La vita è davvero bella.”
Καλά μαγειρέματα!
♡
Εύα